Sık dalgınlık, yerinde duramama, işleri yarım bırakma ya da düşünmeden hareket etme gibi belirtiler herkesin hayatında zaman zaman görülür. Bunların dikkat eksikliği ve hareketlilik bozukluğu anlamına gelip gelmediğine ise yalnızca kapsamlı bir değerlendirme karar verebilir. Süreci önceden bilmek, hem çocuklar hem yetişkinler için kaygıyı azaltır ve görüşmeye daha hazırlıklı gitmeyi sağlar.
Görüşme süreci hakkında ayrıntılar psikolog Ankara bölümünde yer alıyor.
Başvuru Öncesinde Hazırlık
İlk görüşmeden önce gözlemlerinizi not almak değerlendirmeyi hızlandırır. Belirtilerin ne zaman başladığını, evde, okulda ya da işte nasıl göründüğünü ve günlük yaşamı ne kadar etkilediğini yazın. Tanı için belirtilerin genellikle çocukluk döneminde başlamış olması ve birden fazla ortamda sürmesi beklenir. Çocuklar için karne notları, öğretmen yorumları ve ödev defterleri; yetişkinler için eski okul belgeleri, iş yerindeki zorluklara dair örnekler faydalıdır. Varsa daha önceki sağlık raporlarını ve kullanılan ilaçların listesini de götürün.
Klinik Görüşme ve Ölçekler
Değerlendirme genellikle ayrıntılı bir görüşmeyle başlar. Uzman gelişim öyküsünü, uyku ve beslenme düzenini, aile geçmişini, okul ya da iş yaşamını ve duygusal durumu sorar. Çocuklarda anne babayla ve gerekirse çocukla ayrı ayrı görüşülür. Öğretmenden de bilgi alınması yaygındır, çünkü sınıf ortamı belirtileri en net gösteren yerlerden biridir. Görüşmenin yanında standart ölçekler ve derecelendirme formları kullanılır. Bu formlar belirtilerin sıklığını ve şiddetini düzenli biçimde ortaya koyar, ancak tek başına tanı koydurmaz. Gerektiğinde dikkat ve planlama becerilerini ölçen testler ya da zekâ değerlendirmesi de eklenebilir.
Benzer Durumların Elenmesi
Dikkat sorunları başka nedenlerden de kaynaklanabilir. Kaygı bozuklukları, depresyon, uyku yetersizliği, öğrenme güçlükleri, işitme ya da görme sorunları ve yoğun stres benzer görüntü oluşturabilir. Bu yüzden değerlendirmede ayırıcı tanı önemlidir. Bazı durumlarda uzman, tıbbi nedenleri dışlamak için çocuk psikiyatristi, psikiyatrist ya da diğer hekimlerle iş birliği yapılmasını önerebilir. Tanı ve ilaç gerekliliği kararı hekim sorumluluğundadır; psikolog ise değerlendirme, davranış düzenleme ve beceri geliştirme çalışmalarında önemli rol alır.
Süreci birlikte planlamak için Ankara Psikolog sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sonuç Sonrası Yol Haritası
Değerlendirme bittiğinde bulgular size anlaşılır biçimde aktarılmalı, sorularınıza yer verilmelidir. Tanı konursa çoğu zaman terapi, aile eğitimi, okul ya da iş ortamında düzenlemeler ve gerekirse ilaç tedavisini içeren birleşik bir plan hazırlanır. Tanı konmasa bile görülen güçlükler için başka destek yolları önerilebilir. Düzenli rutinler, görevleri küçük adımlara bölmek ve uyku düzeni her durumda yardımcı olur.
Belirtilerin yaşamı zorlaştırdığını düşünüyorsanız beklemeden bir ruh sağlığı uzmanına başvurmak en doğru ilk adımdır.
Benzer bir konu için: Çocuğun Utangaçlığına Baskı Yapmadan Destek Olmak